दालचिनीची संपूर्ण माहिती Cinnamon in Marathi

Cinnamon in marathi दालचिनीची संपूर्ण माहिती भारतीय संस्कृतीची सुरुवात आयुर्वेदातून झाली आणि आयुर्वेदात अशा अनेक गोष्टी आहेत ज्या आपल्या घराघरात आहेत पण त्याबद्दल आपल्याला माहिती नाही. दालचिनी या पदार्थांपैकी एक आहे. हिंदीमध्ये दालचिनीला दालचिनी म्हणतात.

दालचिनी हा एक मसाला आहे जो जवळजवळ प्रत्येकजण परिचित आहे कारण तो जवळजवळ प्रत्येक भारतीय घरात वापरला जातो. दालचिनी हा प्रत्येक भारतीय घरात लोकप्रिय मसाला आहे. दालचिनी या कारणास्तव “मसाल्यांची राणी” म्हणून ओळखली जाते. या मसाल्याचा उपयोग केवळ जेवणाची चव सुधारण्यासाठीच नाही तर आयुर्वेदिक आणि अॅलोपॅथी औषधांमध्ये औषधी मसाला म्हणूनही केला जातो.

दालचिनीबद्दल सर्वांनी ऐकले आहे, परंतु त्याचे फायदे, त्यात असलेले पोषक घटक किंवा विविध प्रकारचे दालचिनी उपलब्ध आहे याबद्दल फार कमी लोकांना माहिती आहे. परिणामी, आज आम्ही तुम्हाला दालचिनीबद्दल जे काही माहित असणे आवश्यक आहे ते सांगणार आहोत.

Cinnamon in marathi
Cinnamon in marathi

दालचिनीची संपूर्ण माहिती Cinnamon in marathi

अनुक्रमणिका

दालचिनी म्हणजे काय? (What is cinnamon in Marathi?)

Cinnamomum verum हे दालचिनीचे वैज्ञानिक नाव आहे. लॉरेसी कुटुंबात दालचिनीच्या झाडाचा समावेश होतो. खरे दालचिनी हे दालचिनीच्या झाडाला दिलेले नाव आहे. या झाडाची साल काढून वाळवली आहे. झाडाची साल सुकल्यानंतर गोलाकार बनते आणि आपण सर्व तिला दालचिनी म्हणून ओळखतो.

दालचिनी एक मसालेदार मसाला आहे जो विविध पाककृतींमध्ये वापरला जातो. त्यात एक सुंदर परफ्यूम आहे जे खरोखरच अन्नाची चव वाढवते. दालचिनीचा उपयोग प्राचीन काळी विविध संस्कृतींमध्ये मृतदेहांच्या दुर्गंधीपासून बचाव करण्यासाठी केला जात असे.

दालचिनीमध्ये अँटिऑक्सिडंट्स व्यतिरिक्त अनेक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात, जे संपूर्ण आरोग्य आणि त्वचेसाठी फायदेशीर असतात. परिणामी, दालचिनीचा उपयोग विविध आजारांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो.

हे पण वाचा: बार्लीची संपूर्ण माहिती

दालचिनीचे आवश्यक घटक (Essential Ingredients of Cinnamon in Marathi)

दालचिनीचे विविध प्रकार असले तरी ग्राहक सिलोन दालचिनीला त्याच्या विशिष्ट चवीमुळे पसंती देतात. दालचिनीला मसालेदार चव असते, त्यामुळे त्याच्या परिणामांबद्दल चर्चा करताना ती फारच कमी प्रमाणात घेतली पाहिजे. त्यात ऊर्जा, अँटीऑक्सिडंट्स, अँटी-बॅक्टेरियल, अँटी-फंगल, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, लोह, फॉस्फरस, कार्बोहायड्रेट, प्रथिने, तांबे, मॅंगनीज आणि जस्त यासह असंख्य पोषक घटक आढळतात. यापैकी प्रत्येक पोषक घटक शरीरासाठी वेगवेगळ्या प्रकारे महत्त्वपूर्ण आणि फायदेशीर आहे.

  • प्रथिने
  • कर्बोदके
  • फॉस्फरस
  • सोडियम
  • पोटॅशियम
  • थायामिन
  • रायबोफ्लेविन
  • नियासिन
  • व्हिटॅमिन ए आणि सी

कोरडी दालचिनी खाणे आरोग्यासाठी हानिकारक आहे का?

तिथे फक्त कोरडी दालचिनी वापरली जाते. पाण्यात उकळून ते कोरडे तुकडे आणि दालचिनी पावडर म्हणून वापरता येते. तथापि, आम्ही आधीच मजकूरात सूचित केल्याप्रमाणे, ते जास्त प्रमाणात सेवन करणे धोकादायक असू शकते.

हे पण वाचा: क्विनोआची संपूर्ण माहिती

दालचिनीचे प्रकार (Types of cinnamon in Marathi)

दालचिनी चार वेगवेगळ्या प्रकारात येते. तर, दालचिनीच्या चार वेगवेगळ्या रूपांबद्दल सांगा.

१. इंडोनेशियातील दालचिनी:

पडांग कॅसिया हे इंडोनेशियन दालचिनीचे दुसरे नाव आहे. बर्मानी हे त्याचे शास्त्रीय नाव आहे. कारण या दालचिनीपैकी ७०% इंडोनेशियामधून उर्वरित जगामध्ये निर्यात केली जाते, ती इंडोनेशियन दालचिनी म्हणून ओळखली जाते. भारतात ही दालचिनी इतर दालचिनींपेक्षा कमी वापरली जाते. ही दालचिनी सिलोन दालचिनीपेक्षा कमी महाग आहे. इंडोनेशियन दालचिनीची जाड, सुवासिक साल असते.

२. सिलोनमधील दालचिनी:

मेक्सिकन दालचिनी हे सिलोन दालचिनीचे दुसरे नाव आहे. Zeylanicum हे त्याचे वैज्ञानिक नाव आहे. कारण सिलोन दालचिनीची साल पातळ असते आणि त्यात कमीत कमी प्रमाणात कौमरिन असते, ती सर्वात जास्त वापरली जाणारी दालचिनी आहे. सिलोन दालचिनी मोठ्या प्रमाणात वापरल्यामुळे बाजारात महाग आहे.

३. कॅसिया दालचिनी:

चीनी दालचिनी हे कॅसिया दालचिनीचे दुसरे नाव आहे. अरोमेटिकम हे त्याचे शास्त्रीय नाव आहे. कॅशिया दालचिनीला एक मजबूत आणि मध्यम कडू चव आहे ज्यामुळे ते औषधांमध्ये वापरण्यासाठी आदर्श बनते.

४. सायगॉनमधील दालचिनी:

व्हिएतनामी कॅसिया हे सायगॉन दालचिनीचे दुसरे नाव आहे. Loureiroi हे त्याचे वैज्ञानिक नाव आहे. ही दालचिनी इतर प्रकारच्या दालचिनीपेक्षा अधिक सुवासिक असल्यामुळे, ती सध्या जास्त प्रमाणात वापरली जाते. सायगॉन दालचिनीमध्ये कौमरिनचे प्रमाण सर्वाधिक असते. कौमरिनचे जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास शरीराच्या यकृताला हानी पोहोचते. परिणामी, सायगॉन दालचिनीचे फक्त थोडेसे सेवन केले पाहिजे.

हे पण वाचा: कुटूची संपूर्ण माहिती

दालचिनी कुठून आली? (Cinnamon in Marathi)

प्राचीन संस्कृत साहित्यानुसार भारतात दालचिनीचा वापर सुमारे हजारो वर्षांपासून केला जात आहे. तथापि, दालचिनी मूळतः कोठे शोधली गेली यावर इतिहासकारांमध्ये मतभेद आहेत. परिणामी, दालचिनीच्या उत्पत्तीबद्दल दावा केला जाऊ शकतो.

सुमारे २००० ईसापूर्व इजिप्तला निर्यात करण्यासाठी चीनने दालचिनीचा वापर केला होता, म्हणून असे मानले जाते की दालचिनी प्रथम चीनमध्ये बनविली गेली होती, जरी काही अभ्यासकांचे म्हणणे आहे की हे चुकीचे आणि दिशाभूल करणारे आहे. त्याशिवाय, काही इतिहासकारांना असे वाटते की दालचिनी एका पोर्तुगीजांना श्रीलंकेत सापडली होती.

व्हिएतनाम, श्रीलंका, चीन आणि इंडोनेशियासह भारत आजकाल सर्वाधिक दालचिनीचे उत्पादन करतो. दालचिनी हे दक्षिण भारतातील सर्वात महत्त्वाचे झाड आहे आणि केरळ आणि तामिळनाडूमध्ये दालचिनीचे बहुतांश पीक घेतले जाते. प्राचीन काळात, भारताने इटली, ग्रीस आणि इजिप्तसह बहुतेक युरोपमध्ये दालचिनी पाठवली.

हे पण वाचा: राळंची संपूर्ण माहिती

दालचिनीचे आरोग्य फायदे (Health benefits of cinnamon in Marathi)

मित्रांनो, दालचिनी ही फक्त चव वाढवणारी नाही तर एक उत्तम औषध देखील आहे. दालचिनीचा वापर आपण सर्वजण जेवणाला चवदार बनवण्यासाठी करत असलो तरी अनेकांना त्याच्या आरोग्याच्या फायद्यांविषयी माहिती नसते. तर, आता आपण दालचिनीच्या फायद्यांबद्दल चर्चा करूया.

दालचिनी तुमच्या हृदयासाठी:

अत्याधिक उच्च कोलेस्टेरॉलमुळे हृदयाला विविध आजारांचा धोका असतो, अशा प्रकारे कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवणे हृदयाच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे. दालचिनीमध्ये LDL किंवा वाईट कोलेस्ट्रॉल कमी करून हृदयाला मदत करणारे संयुगे समाविष्ट असतात.

दालचिनीमध्ये दाहक-विरोधी गुण असतात जे हृदयाची जळजळ कमी करण्यास मदत करतात. उच्च ट्रायग्लिसराइड्स आणि हृदयाशी संबंधित उच्च रक्तदाब यांसारख्या अनेक विकारांवर दालचिनी आणि मध एकत्र करून उपचार करता येतात.

दालचिनी शारीरिक जळजळ कमी करण्यास मदत:

आंबट पदार्थ वारंवार खाल्ल्याने शरीराला सूज येते. सूज कमी करण्यासाठी आम्ही गरम पाणी आणि औषधे वापरतो. तथापि, आम्ही तुम्हाला सांगतो की दालचिनीचा वापर जळजळ कमी करण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो. दालचिनीमध्ये दाहक-विरोधी फ्लेव्होनॉइड रसायने समाविष्ट आहेत जी सूज कमी करण्यास मदत करतात. दालचिनी पावडर पाण्यात मिसळून शरीराच्या कोणत्याही भागात लावल्यास दुखापतीमुळे होणारी सूज कमी होते.

दालचिनी रक्तातील साखर कमी करण्यास मदत:

शरीरातील रक्तातील साखरेचे प्रमाण जास्त असल्याने मधुमेह होतो, त्यामुळे शरीरातील साखरेचे प्रमाण कमी करून मधुमेहावर नियंत्रण ठेवता येते. दालचिनीमध्ये सीरम पॉलीफेनॉल समाविष्ट आहे, जे रक्तातील साखर आणि इन्सुलिनचे परिणाम कमी करून मधुमेहाच्या रुग्णांना मदत करतात. दालचिनीमध्ये मधुमेहविरोधी गुण असतात जे रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यास मदत करतात.

जिवाणू आणि बुरशीजन्य आजारांच्या प्रतिबंधासाठी दालचिनी:

दालचिनी हा एक उत्कृष्ट औषधी मसाला आहे जो केवळ आजारपण कमी करत नाही तर मानवी शरीराला बॅक्टेरियाच्या संसर्गापासून वाचवतो. दालचिनीमध्ये बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ, अँटीव्हायरल आणि प्रतिजैविक (अँटीमाइक्रोबियल) गुणधर्म असतात.

परिणामी, हा घटक शरीरावरील बॅक्टेरियाचा संसर्ग नष्ट करतो आणि नवीन जीवाणूंचा उदय रोखतो. दालचिनीमध्ये एक अँटीफंगल घटक देखील असतो जो बुरशीजन्य संसर्ग कमी करण्यास मदत करतो.

दालचिनी तुमचे वजन कमी करण्यास मदत:

लोकांना वजन कमी करण्यात मदत करण्यासाठी दालचिनीचा वापर वारंवार केला जातो. दालचिनीमध्ये भरपूर व्हिटॅमिन सी आणि फायबर असते. आम्‍ही तुम्‍हाला सांगतो की फायबर आणि व्हिटॅमिन सीचा वापर लोकांचे वजन कमी करण्‍यासाठी केला जातो. रोज सकाळी रिकाम्या पोटी थोडे चमचा दालचिनी पावडर मधासोबत सेवन केल्याने अतिरिक्त चरबी आणि लठ्ठपणा झपाट्याने कमी होतो.

दालचिनीमुळे कर्करोग होण्याचा धोका कमी असतो:

दालचिनी एक शक्तिशाली कर्करोग प्रतिबंधक औषध आहे. दालचिनीमध्ये केमोप्रीव्हेंटिव्ह इफेक्ट्स असतात, याचा अर्थ ते कर्करोगाच्या पेशींची वाढ आणि प्रसार रोखते. संशोधकांच्या म्हणण्यानुसार दालचिनीमध्ये कर्करोगविरोधी, अँटी-ऑक्सिडेंट आणि दाहक-विरोधी गुण आहेत आणि हे घटक घातक घातकतेसारख्या विविध आजारांना यशस्वीरित्या कमी करतात.

दालचिनी सांधेदुखीत मदत करते:

दालचिनीमध्ये कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, लोह आणि प्रथिने यांसारख्या सांधेदुखी आणि संधिवातांना मदत करणारे पोषक घटक असतात. जर तुम्हाला संधिवात किंवा सांधेदुखीचा त्रास होत असेल तर दालचिनी हा एक उत्कृष्ट उपाय आहे. दालचिनी दूध किंवा मधासोबत रोज सकाळी आणि संध्याकाळी घेतल्याने सांधेदुखी आणि सांधेदुखीपासून आराम मिळतो.

दालचिनी श्वसनाच्या समस्यांवर मदत करू शकते:

फुफ्फुसे श्वसनाच्या आजारात गुंतलेली असतात. जेव्हा फुफ्फुसाच्या आतल्या श्वसनमार्गाला सूज येते किंवा संसर्ग होतो तेव्हा कोणालाही श्वास घेण्यास त्रास होतो. दमा या स्थितीचे सामान्य प्रकटीकरण आहे.

दालचिनीमध्ये बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ गुणधर्म असतो जे फुफ्फुसांना संसर्ग आणि जळजळ होण्यापासून संरक्षण करण्यास मदत करतात आणि त्यांच्या आत राहणारे जंतू मारतात. परिणामी, एक ग्लास दूध, कॉफी किंवा ग्रीन टीमध्ये एक चतुर्थांश चमचे दालचिनी टाकल्यास श्वसनाच्या समस्या टाळण्यास मदत होते.

दालचिनी मेंदूचे आरोग्य आणि कार्य सुधारते:

दालचिनी केवळ शारीरिक व्याधी बरे करत नाही तर मानसिक आजारही बरे करण्यास मदत करते. आपले मन किंवा मेंदू तणावग्रस्त असल्यामुळे, निरोगी मेंदूच्या विकासाची पहिली पायरी म्हणजे तणाव दूर करणे.

दालचिनीमध्ये फायबर, पॉलिफेनॉल, अँटी-इंफ्लेमेटरी आणि अँटी-ऑक्सिडंट गुण असतात जे मेंदूला चांगले काम करण्यास मदत करतात. आम्ही तुम्हाला सांगतो की दालचिनी तुम्हाला गोष्टी चांगल्या प्रकारे लक्षात ठेवण्यास मदत करू शकते. परिणामी, दालचिनी बुद्धीला परिपूर्ण आरोग्यामध्ये ठेवू शकते.

दालचिनी त्वचेची काळजी:

त्वचेचे आरोग्य राखण्यासाठी आयुर्वेदिक औषधांमध्ये दालचिनीचा वापर केला जातो. दालचिनी शरीराची त्वचा निरोगी आणि सुंदर ठेवण्यास मदत करते. दालचिनीमध्ये दाहक-विरोधी गुण असतात जे मुरुम, मुरुम आणि सनबर्नमध्ये मदत करतात. दालचिनी पावडर, मध आणि लिंबू यांचे मिश्रण चेहऱ्यावर लावल्यास मुरुम आणि मुरुमांपासून मुक्त होण्यास मदत होईल.

दालचिनीचे उपयोग (Uses of Cinnamon in Marathi)

दालचिनीचा वापर कसा केला जाऊ शकतो आणि किती दालचिनी वापरली जाते ते आम्ही खाली तपशीलवार पाहू. चला दालचिनी कशी खायची हे शिकून सुरुवात करूया.

दालचिनीचे सेवन कसे करावे?

  • दालचिनी हा एक मसाला आहे जो स्वयंपाकात वापरला जातो.
  • दालचिनी पावडर दुधाबरोबर चांगली जाते.
  • हे कोमट पाण्यात मिसळूनही सेवन करता येते.
  • दालचिनी मधात मिसळून चेहऱ्याला लावता येते.
  • दालचिनीचा वापर हर्बल टी आणि डेकोक्शन्सला चव देण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
  • दालचिनीचा वापर पाण्यात केस धुण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
  • च्यवनप्राश देखील दालचिनीने बनवला जातो.

मी किती खावे?

दालचिनीचे जास्त सेवन केल्यास शरीरावर घातक परिणाम होऊ शकतात. संशोधनानुसार, दररोज ०.१ mg/kg पेक्षा जास्त सेवन करणे आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते.

तुम्ही कधी खावे:

तसे, दालचिनी पिण्याची सर्वोत्तम वेळ अज्ञात आहे. सकाळी चहा किंवा डेकोक्शन सोबतही याचे सेवन करता येते. हे लंच किंवा डिनरसाठी देखील थोड्या प्रमाणात वापरले जाऊ शकते. वैद्यकीय सल्ल्यानुसार, ते दिवसाच्या कोणत्याही विहित वेळी देखील सेवन केले जाऊ शकते.

दालचिनीचे नुकसान (Disadvantages of cinnamon in Marathi) 

आम्ही आधीच दालचिनीच्या फायद्यांवर चर्चा केली आहे, परंतु त्याचा जास्त प्रमाणात नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. परिणामी, आम्ही खाली दालचिनी खाण्याचे तोटे चर्चा करू.

  • दालचिनीचा अम्लीय स्वभाव दातांना हानी पोहोचवू शकतो, ज्यामुळे प्लेक आणि इतर समस्या उद्भवू शकतात.
  • ओटीपोटात (जठरांत्रीय) समस्या
  • ऍलर्जी.
  • यकृतासह एक विकार.
  • ग्लुकोजची पातळी कमी करते, माणसाला अधिक उत्साही वाटते.

FAQ

Q1. तुमच्यासाठी कोणती दालचिनी सर्वोत्तम आहे?

सिलोन आणि कॅसिया दोन्ही आरोग्यदायी आणि स्वादिष्ट आहेत. तथापि, त्यात कौमरिन असल्यामुळे, जर तुम्ही त्याचे मोठ्या प्रमाणात सेवन करण्याची किंवा पूरक आहार घेण्याचा विचार करत असाल तर कॅसिया धोकादायक ठरू शकतो. शेवटी, सिलोन दालचिनी अधिक सुरक्षित आणि उच्च दर्जाची आहे.

Q2. दालचिनी कुठून येते?

बहुसंख्य “अस्सल” दालचिनी, ज्याला सिलोन दालचिनी म्हणून ओळखले जाते, ते श्रीलंकेत लागवड केलेल्या दालचिनीच्या वेरमच्या झाडापासून घेतले जाते. चित्रपटातील दोन तृतीयांश कॅसिया दालचिनीची लागवड इंडोनेशियामध्ये केली जाते. अन्न आणि कृषी संघटनेच्या मते, उर्वरित पुरवठा चीन, व्हिएतनाम आणि बर्मा येथून येतो.

Q3. दालचिनी म्हणजे काय आणि त्याचे उपयोग?

टोस्टवर आणि लॅट्समध्ये दालचिनी हा मसाला आहे. परंतु हजारो वर्षांपासून, दालचिनीच्या झाडाची साल, पाने, फुले, फळे आणि मुळे यांचे अर्क देखील जगभरातील पारंपारिक औषधांमध्ये वापरले जात आहेत. हे बर्याच पदार्थांमध्ये जोडले जाते आणि बेकिंग आणि स्वयंपाकात वापरले जाते.

लक्ष द्या:

तर मित्रांनो वरील लेखात आपण Cinnamon information in Marathi पाहिले. या लेखात आम्ही Cinnamon बद्दल सर्व काही माहिती देण्याचा प्रयत्न केला आहे. जर तुमच्या कडे Cinnamonin Marathi बद्दल आजून काही माहिती असेल तर आम्हाला नक्की संपर्क करा. हा लेख तुम्हाला कसा वाटला ते नक्की कंमेंट बॉक्स मध्ये सांगा.

हे पण वाचा:

Leave a Comment

x